آموزش ایمنی ترافیک به کودکان

زهرا محمدی پیکر

رییس هییت مدیره انجمن حامیان سفر ایمن

 

             

                    آموزش ایمنی ترافیک به کودکان

 

تصادفات جاده­ای یکی از اصلی ترین عوامل مرگ و جراحت در میان کودکان  کشورهای درحال توسعه است. در این کشورها، در مقایسه با کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا ،تعداد عابران پیاده کشته شده در تصادفات دو برابر بیشتر بوده و متاسفانه  درصد بالایی از این عابران راکودکان دبستانی تشکیل می دهند.

در تحقیقات انجام شده ، مشخص شده است که یکی از دلایل وقوع این تصادفات برای کودکان، نبود اطلاعات و مهارت­های لازم برای مقابله با ترافیک در میان آنان است . بهمین دلیل است که گنجاندن آموزش ایمنی ترافیک  به عنوان بخشی از برنامه آموزشی مدارس ، یکی از موثرترین راه­های فراهم آوردن چنین دانشی برای کودکان است و در کشورهای در حال توسعه و جهان سوم، آموزش  نکات مربوط به ایمنی ترافیک ، یکی از مهم­ترین اولویت­ها به شمار می آید. تحقیقات نشان داده­اند که این موضوع  در صورت همراه بودن با تمرین  قوانین و مقررات ، بسیار موثر واقع خواهد شد. البته برای دستیابی به نتایج بهتر ، این برنامه باید با انجام سایر امورمربوط به ایمنی نظیر آموزش رانندگان ، ساخت محل­های خاص عبور عابر پیاده و نظارت وکنترل رعایت  رفتارهای ایمن در رانندگی ، مورد حمایت قرار گیرد.

آموزش ایمنی ترافیک  دربرگیرنده برنامه ای است که به کودکان می آموزد تا کاربرانی  با رفتار ایمن­تر باشند وبا یادگیری موارد زیر تحقق پیدا می­کند:

- درک و آگاهی از ترافیک

- مهارت­های رفتاری لازم برای جان سالم بدر بردن در ترافیک

- درک مسئولیت­ برای حفظ ایمنی شخصی

- آگاهی از دلایل و عواقب تصادفات

-  نگرش مسئولانه به ایمنی خود و دیگران

آموزش­های ایمنی ترافیک بایداز طریق برنامه­های ملی که در سطح محلی به اجرا در می­آیند ، به بهترین شکل ارتقا ­یابند. عناصر اصلی این برنامه­ها عبارتند از:

- تشکیل یک شورا(کمیسیون) هماهنگ­کننده متشکل از پلیس، بخش های خدمات درمانی و نهاد­های سیاست­گذاری در حمل و نقل و مسائل ترافیکی که مسئولیت بهبود  و توسعه این برنامه و نظارت بر اجرای آن ، رابرعهده خواهد داشت .

- طراحی یک برنامه اجرایی بلند مدت برای آموزش مسئولان آموزش و پرورش،  مربیان مهد کودک ها و آموزگاران، افراد پلیس، کارکنان بخش امداد ودرمان ، والدین و فعالان اجتماعی.

- ایجاد پشتیبانی وحمایت فرهنگی واجرائی کاملاً آگاهانه برای تقویت این برنامه.

- فراهم سازی برنامه­ای برای بهبود وضعیت روان­شناسی کودکان که می­تواند در سیستم آموزش رسمی مدرسه قرار بگیرد.

- بررسی و برآورد مستمر، به منظور تشخیص تاثیر دروس آموزش داده شده.

 

عناصر کلیدی  

برنامه آموزش ایمنی ترافیکی باید واجدعناصر و خصوصیات زیرباشد:

- در سطح پیش­دبستانی آغاز شده و به طور مستمر در تمام طول تحصیل کودکان ادامه یابد.

-  دریک محیط ترافیکی واقعی، آموزش عملی به کودکان انجام پذیرد.

- از روش­های آموزشی متناسب با سن کودک استفاده شود ، به عنوان مثال کودکان زیر شش سال نمی­توانند خودشان را در موقعیت فرد دیگری فرض کنند و برای کودکان زیر 11 سال مشکل است که فقط بر نکات مربوط به موضوع تمرکز کنند.

- برنامه های آموزشی ضابطه ­مند و مستمر بوده و با تمرینات عملی همراه باشد.

- آموزش­ها  با شرایط مالی، حمل و نقلی و فرهنگی هرمنطقه هماهنگ باشد.

- درسیستم آموزش وپرورش بعنوان بخشی از برنامه آموزشی پیش بینی شود.

- موردحمایت وپشتیبانی نهادهای ذیربط در امر ایمنی ترافیک قرار داشته باشد.

 

تامین مالی

تأمین مالی این برنامه­ معمولاً از طریق یک یا چند روش زیر صورت می­گیرد:

- پیش بینی دربودجه وزارت آموزش و پرورش

- پشتیبانی از طرف شورای ایمنی کشور(یا نهادهای مشابه آن)

- شرکت­ها، تولیدکنندگان خودرو، شرکت­های نفتی و فروشندگان تجهیزات ایمنی ترافیکی نیز، منبع مالی مهم و رو به رشدی برای این برنامه به شمار می­روند.

مطالعات و تحقیقات کاملا دقیق و تبیین شده­ای که مخصوصأ در کشورهای در حال توسعه در این باره انجام شده، نشاندهنده این است که برنامه  آموزش ایمنی ترافیک تا چه حد مقرون به صرفه است. اینگونه برنامه­ها معمولاً در پاسخ به تعداد بالای تصادفات، طراحی شده و با مشاهده رفتار، دانش و دیدگاه­های کودکان ارزیابی می­شوند..بعنوان مثال  نتایج  به دست آمده از اجرای چنین برنامه هایی درکشورانگلستان ذکر می شود:

- با ایجاد ومعرفی باشگاه های ترافیکی در انگلستان( برای والدین کودکان پیش­دبستانی بین 3 تا 5 سال) سالانه 75/0 میلیون دلار پس­انداز شده است .

- اجرای برنامه آموزشی  " بیایید تصمیم بگیریم  با دقت راه رویم" در مرکز انگلستان(برای کودکان 5 تا 8 سال) باعث یک کاهش 36 درصدی در تصادفات شده است.

بنابراین علاوه بردلایل اجتماعی ،دلایل اقتصادی نیز برای لزوم آموزش ایمنی ترافیک برای کودکان وجود دارد.

 

 

 

مفاهیم آموزشی پیشنهادی

برای کودکان سن 0 -4 سال

کودکان این سن برای اینکه مسئول حفظ ایمنی خود باشند بسیار کوچک هستند.

باید به آن­ها آموزش داده شود که :

- دست کودکان بزرگتر از خود یا افراد بزرگسال را در نزدیکی خیابان بگیرند.

- فقط در پیاده رو راه بروند.

- در مکان­های ایمن (دور از خیابان) وجلوی چشم بزرگسالان بازی کنند.

- یک سری لغات واصطلاحات ساده مربوط به ایمنی ترافیک را یاد بگیرند.

- تشخیص دهند که خیابان قبل از هرچیز محل ترافیک است و نه عبور مردم

- تشخیص دهند که خیابان­ها خطرناک هستند.

- بدانند قبل عبور از خیابان باید بایستند ، نگاه کنند و گوش دهند.

- بدانند که کودکان کوچک توسط رانندگان همیشه قابل دیده­شدن نیستند.

- بدانند که ممکن است به طور غیر منتظره با خودروها مواجه شوند.

- قبل از هر چیز دیگر نحوه استفاده از خط­کشی­­های عابر پیاده را یاد بگیرند.

- از ایمن­ترین محل عبور از خیابان در نزدیکی خانه­شان آگاه باشند.

برای کودکان سن 5-7 سال

به کودکان در این سن  معمولاً مسئولیت بیشتری برای حفظ ایمنی­شان داده می­شود. باید به آن­ها آموزش داده شود که:

- بهتر است کودکان درکنارخیابان­های شلوغ تنها نباشند.

- دایره لغات ایمنی ترافیک  آن­ها وسعت داده شود.

- افرادی را در عبور از خیابان به آن­ها کمک می­کنند تشخیص داده و جستجو کنند.

- بدانند چگونه و کجا به طور ایمن بازی کنند.

- جهت ترافیک را با دیدن و شنیدن تشخیص دهند.

- قبل از عبور از خیابان کجا بایستند و گوش دهند و کوتاه­ترین فاصله را برای رد شدن مستقیم از خیابان انتخاب کنند.

- در صورت امکان از خط­کشی­های عابرپیاده علامت­گذاری شده استفاده کنند.

- چگونه ازچراغ­های راهنمایی(با یا بدون خط­کشی­­های عابر پیاده علامتگذاری شده) استفاده کنند.

- شیوه رفت و آمد ایمن به مدرسه.

- آگاهی از خطرات دیده نشدن یا ندیدن سایر عوامل  ترافیکی بدلیل وجود ماشین­های عظیم­الجثه.

- درک مشکلات ایجادشده توسط سایرکاربران راه واهمیت دیده شدن در همه شرایط آب و هوایی.

- آگاهی از این موضوع که تصادف منجر به جرح و مرگ می­ شود.

-آکاهی از این موضوع که گاهی در تصادفات، افراد مقصر هستند.

برای کودکان سن 8-12سال

معمولاً از کودکان با این سن انتظار می­رود که توانایی رویارویی  با خطر ترافیک را به تنهایی داشته باشند. آنها باید نکات زیر را یاد بگیرند:

- مکان های ایمن برای بازی کردن را تشخیص داده و آن­ها را به کودکان کوچکتر توصیه کنند.

- نیاز به دیده شدن در نزدیکی و داخل ترافیک را درک کرده و در مورد خطرات خودروهای بزرگ و نحوه عبور از خیابان آگاه باشند.

- مفهوم چراغ­های راهنمایی، تابلوهای مسیر،خط­کشی­ها و علاماتی که رانندگان و پلیس می­دهند را درک کنند.

- مفهوم سرعت­های متغیر را با مشاهده ترافیک درک کنند.

- بدانند که چگونه و چه وقت در یک موقعیت ضروری درخواست کمک کنند.

- درک اینکه باید از کدامیک از تابلوهای مسیر پیروی کنند،کدامیک هشدار دهنده و کدامیک اطلاعاتی هستند.

- مفاهیم قابلیت دیده شدن، وضوح ، هوای متغیر،کنترل خودرو و ترمز گرفتن را درک کنند.

- از اینکه کاربران راه همیشه  قوانین ترافیکی رارعایت نمی­کنند، آگاه شوند.

- نیازهای گروه­های خاص مانند افراد بسیار خردسال،پیر و ناتوان را درک کنند.

- عواملی نظیر الکل، مواد مخدر و چاقی و ارتباط آن­ها با تصادفات را درک کنند.

- نتایج سریع و بلند مدت تصادفات را درک کنند.

- از اهمیت وجود خیابان­های امن در نزدیکی مدرسه در زمان تغییر مدرسه­شان آگاه باشند.

- از مشکلات ایجاد شده توسط حیوانات اهلی و وحشی در نزدیکی راه­ها آگاه باشند.

- الگوی خوبی برای سایر بچه­ها باشند.

برای کودکان سن 12-16 سال

با کودکان بالای 12 سال در کشورهای در حال توسعه و در حال گذار بیشتر به عنوان بزرگسالان کوچک رفتار می­شود و باید یاد بگیرند که:

- خودشان به خوبی و درایمنی کامل باوسایط حمل و نقل عمومی ،سفرهای درون شهری راانجام دهند.

- چگونه در خیابان دوچرخه سواری کنند.

- با مقررات عبور ومروردر بزرگراه ها  آشنا باشند.

- دلایل تصادفات  و چگونگی ایفای نقش درکاهش خطرات را بدانند.

- با دیدن ترافیک قادر به تشخیص سرعت­ها و فواصل باشند.

- با قوانین ومقررات

/ 0 نظر / 17 بازدید